Elk jaar investeer ik in een opleiding voor mezelf. Inspiratie, reflectietijd en zelfs aan de andere kant van de groep zitten — om te ervaren, te verbinden en mijn bewustzijn te verdiepen. Dit keer gaat mijn opleiding over The Healing Art of Touch . Hoe aanwezigheid en stilte bijdragen aan diepe ontspanning — waardoor energie die vastzit, weer kan stromen.
Dit is precies het principe van organisatie-acupunctuur: losmaken wat vastzit, door een kleine beweging of insteek. De kracht zit niet in hard werken, analyseren en veel actie. De kracht zit in helder waarnemen, voelen en verbinden — met hoofd, hart en buik.
En juist dat vermogen staat in zoveel organisaties onder druk.
De versnellingsvalkuil
Tempo wordt gewaardeerd. Snel reageren, snel schakelen, je snel aanpassen — het wordt begrepen als wendbaarheid. En op veel manieren klopt dat. Tempo stelt ons in staat om mee te bewegen in een omgeving die constant verandert.
Maar er is een kantelpunt.
Wanneer alles in hoog tempo gebeurt, is er minder ruimte om echt op te merken wat er aan de orde is. Je ziet de grote lijnen, maar mist de details. Je hoort wat de ander zegt, maar luistert niet echt. Dingen worden snel gefikst — zonder de helderheid die ontstaat als je eerst uitzoomt, een stap terugzet en reflecteert wat er werkelijk nodig is.
Versnelling wordt dan een valkuil. Niet omdat het tempo slecht is, maar omdat het ongemerkt de ruimte opslokt die nodig is voor iets essentieels: leren.
Teamleren is het hart van een lerende organisatie
Peter Senge schreef het al in The Fifth Discipline in 1990: teamleren is het hart van de lerende organisatie. Niet individueel leren of toevallige kennisoverdracht in de wandelgang. Teams reflecteren samen op wat ze doen, hoe ze het doen, en hoe ze omgaan met hun uitdagingen — dat maakt het verschil.
Zonder teamleren leren organisaties niet. Zo simpel is het.
En toch zie ik in vrijwel alle organisaties waar ik kom hetzelfde patroon: teams leren onvoldoende. Niet omdat ze het niet willen. Maar omdat ze er geen tijd voor nemen. Leren kost tijd. En die tijd gunnen ze zichzelf niet.
Ze zitten in de versnellingsvalkuil.
De agenda staat vol. De projecten stapelen zich op. Er zijn brandjes te blussen. Reflectie voelt als luxe — iets voor als het rustiger wordt. Maar het wordt nooit rustiger.
Neem projectevaluatie. In vrijwel elke projectaanpak staan ze keurig ingepland. Maar als ik navraag doe of ze ook daadwerkelijk gedaan worden, is het antwoord bijna altijd hetzelfde: nee. Geen tijd. De volgende opdracht begint al.
Het gevolg is zelfs simpel als pijnlijk: wie niet leert van successen én missers, herhaalt zijn fouten. Niet omdat mensen dat willen — maar omdat de versnelling geen ruimte laat voor de vraag: wat kunnen we hiervan leren?
We reageren. We rennen. We herhalen. Ook dezelfde fouten en patronen.
De pauze die het verschil maakt
Stilstaan lijkt een tegenpool van tempo. Maar stilstaan is geen tegenpool van wendbaarheid. Stilstaan is wendbaarheid — als het voortvloeit uit aanwezigheid en aandacht.
Wat het verschil maakt, is niet méér doen. Het is een kleine tussentijd toelaten. Een moment om te voelen, te kijken, waar te nemen. Niet reageren vanuit gewoonte, maar vanuit bewuste keuze. Dat is het verschil tussen automatische reflex en echte responsiviteit: de ruimte nemen om te kiezen hoe je handelt — of juist niet.
Die pauze hoeft slechts een paar seconden te duren. Ze laat meerdere perspectieven toe, maakt ons denken ruimer en brengt ons handelen meer in lijn met wat er werkelijk nodig is — op dit moment, in deze context, met deze mensen.
In teams werkt dat niet anders. Een team dat regelmatig stilstaat bij de vraag hoe werken wij samen, en wat willen we anders? is een team dat niet constant in de uitvoerstand staat. Hoe meer je versnelt, hoe meer haast er ontstaat. Hoe meer haast, hoe minder ruimte voor reflectie. Het is een tredmolen die zichzelf versterkt. Uiteindelijk leidt het tot organisaties vol kippen zonder kop — druk, snel, maar zonder collectieve richting.
Aanwezigheid gaat voor doen.
Wat ik zie in de praktijk
Ik werk met directieteams en leidinggevenden in organisaties midden in complexe transities — energietransitie, warmtetransitie, zorgtransitie, onderwijstransitie, wat vraagt om omslag van denken, cultuur en leiderschap. Anders kijken – anders zijn en van hieruit anders doen.
Bijna altijd is de uitdaging niet het gebrek aan intelligentie of ambitie. De uitdaging is het gebrek aan ruimte voor reflectie — en de impliciete overtuiging dat doorpakken sneller werkt dan stil staan.
De teams die ik zie groeien, zijn de teams die continu leren en hierdoor steeds beter op elkaar ingespeeld raken. Die durven te vragen: wat werkt hier niet, en waarom eigenlijk niet? Die leiders hebben die niet alleen richting geven, maar ook ruimte maken — voor ongemak, voor spanning, voor eerlijk contact.
Dat vraagt aanwezigheid. Het vraagt moed. En het vraagt dat je zelf weet hoe je stilstaat.
Wanneer heb jij voor het laatst echt stilgestaan met je team? Welk ritme hanteer jij hierbij?
Wil jij dat leren?
In de opleiding Organisatie-acupunctuur leer je dat jouw aanwezigheid en aandacht het verschil maakt: systemisch waarnemen, kijken vanuit het grotere geheel en de bron onderzoeken achter de spanning van de klacht. Voor leidinggevenden en veranderprofessionals die meer willen dan tools en technieken — die willen interveniëren vanuit contact, met alle zintuigen.
Juist de kleine beweging kan een grote beweging veroorzaken.
De volgende opleiding start in oktober 2026. Bekijk de opleiding of stuur mij een bericht.